Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Blog Article
Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.
Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en temel meslek belgesidir. Kamu kurumlarındaki etkinliklerden yurt dışı görevlere kadar pek çok işlemde bu kartın kazandırdığı tanınırlık fark yaratır .
Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın iade edilmesi gereken durumları yönetmelik maddelerine dayanarak anlatıyoruz . Amaç , yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu hatasız olarak hazırlayabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin meslekteki statüsünü resmî olarak doğrular.
check here Bu kart, bir kişinin tek başına edinebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum değerlendirilir.
Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?
Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın geleneksel rengine atıfla ortaya çıkmış yerleşik bir ifadedir. Mevzuatta yalnızca beş tür sayılır ve günlük kullanımda "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı kastedilir .
Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?
Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği tamamen ortadan kaldırmıştır.
Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile önemli güncellemelere gidilmiştir . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .
- Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
- Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
- Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
- Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
- Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden yürürlükteki son hâli doğrulamanız önemlidir.
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş farklı kart türü tanımlanmıştır. Her türün hitap ettiği kitle ve istenen nitelikler birbirinden farklıdır . Doğru türe başvurmak , zaman kaybını önler.
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; kart talep edenin genel şartların eksiksiz tamamını karşılaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı uygulanmaz.
2. Süreli Basın Kartı
Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Yabancı gazetecinin ; medya kuruluşunca görevlendirildiğini kanıtlaması, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.
3. Geçici Basın Kartı
Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Kart, görev süresi dikkate alınarak üç ayı geçmemek üzere verilir ve talep hâlinde yalnızca bir kez süresi uzatılabilir .
4. Serbest Basın Kartı
İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması şarttır . Verilecek kartın süresi , kart taşıma kıdemine göre değişir :
- Beş yıla kadar kart taşıyanlara 12 ay
- Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
- 10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart
Herhangi bir kuruluşa bağlı olmadan yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi şarttır.
5. Sürekli Basın Kartı
Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. Bu süre hesaplanırken serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı sayılır . Sürekli kart için aktif sözleşme şartı aranmaz ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .
Basın Kartı Şartları Nelerdir?
Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki genel şartlar kontrol edilir. Bu koşullardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru reddedilir :
- 18 yaşını bitirmiş olmak.
- En az lise veya dengi bir okuldan mezun olmak.
- Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
- Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
- Yönetmelikte tek tek sayılan şantaj, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
- Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.
Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi unvanıyla başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .
Başvurularda en sık rastlanan eksiklik, sözleşmenin 5953 sayılı Kanun'a değil genel iş kanununa göre yapılmış olmasıdır . Süreç başlamadan önce hizmet akdinizi mutlaka kontrol edin .
Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?
Asıl faaliyeti medya olmayan özel şirketlerin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Örneğin bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, içerik üretse bile bu belgeye hak kazanamaz.
Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar
Kişisel şartları taşımak tek başına yetmez; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları karşılaması gerekir. Bunun yanında kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek pozisyonlar ve kota tek tek sayılmıştır.
Basılı Gazete ve Dergiler
Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur. Kart verilecek kişi sayısı , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .
Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum
Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması aranır . Geniş abone ağına ve en az on deneyimli gazeteciye sahip büyük ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .
Radyo ve Televizyonlar
Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması şarttır . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilebilir . Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilmez .
Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri
İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği sunması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :
- 4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
- 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
- 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz
İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da sayılmıştır.
Basın Kartı Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber
Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve ana hatlarıyla şu adımlardan oluşur :
- Kart türünü belirleyin: Durumunuza uygun türün göreve bağlı, serbest ya da sürekli kart olup olmadığını netleştirin.
- Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
- Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
- Kurum onayını alın: Beyanname çıktısı, medya kuruluşunun sahibi veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisi tarafından onaylanır; sisteme kayıtlı kuruluşlarda onay elektronik yapılır.
- Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
- Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
- Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.
Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular Komisyona gitmeden reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru mümkündür .
Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurur . Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf talep edilir.
Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?
Basın Kartı Komisyonu, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Üyelerin görev süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
- Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
- Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
- Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.
Karar verilirken adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de dikkate alır . Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu yüzden erişimi zayıf bir sitede çalışmak, diğer koşullar sağlansa da kararı zorlaştırabilir.
Basın Kartı Ne İşe Yarar?
Kartın sağladığı başlıca avantaj, mesleki kimliğin tüm kurumlar nezdinde resmî olarak tanınmasıdır . Bunun dışında mevzuatta somut olarak yer alan birkaç önemli hak vardır :
- Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Yönerge kapsamında yurt dışı görevlendirmesi olan kart sahipleri ve sürekli kart sahipleri bu pasaporttan yararlanabilir.
- Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
- Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.
Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden kaynaklanır . Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanır . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; güncel durumu ilgili kurumdan teyit etmeniz gerekir .
Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri
Yönetmeliğin 47. maddesine göre kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Süresi biten kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin yenilenmesi gerekebilir.
Kart kaybolursa ya da yıpranırsa Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kayıp hâlinde başvuruya kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi yılda en fazla iki defa kabul edilir.
Maliyet tarafında yönetmelik, maliyetle sınırlı olmak üzere kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini belirtir . Geçerli ücret Başkanlıkça ilan edildiğinden, resmî duyuruları takip etmeniz en doğrusudur .
İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri
İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , söz konusu değişiklik en geç bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Kart ayrıca; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa geri verilir . Eski kart iade edilmeden yeni başvuru işleme konmaz.
Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:
- Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
- Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
- Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
- Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi
Etik ihlal nedeniyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart verilmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Ayrıca dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart verilmez .
Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri
Kart alabilecekler muhabir ve editörlerle sınırlı değildir; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Bu başvuru sahiplerinde farklı belge ve şartlar öngörülmüştür .
Enformasyon Görevlileri
Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , enformasyon görevlisi unvanıyla başvurabilir . Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından onaylanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının ibraz edilmesi gerekir . Komisyon bu başvurularda başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına özellikle odaklanır; unvanın kâğıt üzerinde uygun olması yeterli sayılmaz .
Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları
Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları da kart alabilir . Bu başvurularda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları uygulanmaz ; bununla birlikte yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar aynen uygulanır .
Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri
Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetim kadroları da kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .
Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri
İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını düzenli olarak denetler . Medya kuruluşları, istenmesi hâlinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi göndermek zorundadır . Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da talep edilebilir ; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi uyarılır .
Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler
Başvuru düğmesine basmadan önce bu kontrol listesini tek tek işaretlemeniz , zaman kaybını önemli ölçüde azaltır :
- Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
- Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
- Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
- Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
- Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
- Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
- Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.
Bu maddelerden herhangi birinde tereddüt varsa , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak daha akıllıca olur . Zira olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuru hakkı tanısa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .
Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar
Reddedilen dosyaların büyük bölümü, aslında önlenebilir eksikliklerden ileri gelir. Başvurularda sık rastlanan problemler ve çözüm yolları şöyle sıralanabilir :
- Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
- Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
- Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
- Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
- Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
- Eski kartı iade etmemek → Yeni başvurudan önce iade edilmesi gereken kartı teslim edin; aksi hâlde başvuru işleme alınmaz.
Somut bir senaryo düşünelim: Bir haber sitesinde bir buçuk yıl çalışmış bir editör , kurumdan ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir işte göreve başlıyor. Bir aylık sınır geçtiği için kesintisiz çalışma şartı ihlal edilmiş oluyor . İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .
İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler
5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve dijital yayıncıların gazetecileri de karta başvurma hakkı kazandı . Ancak her haber sitesi doğrudan bu hakka sahip değildir . Kadronuzun kart alabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:
- Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
- Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
- Sigortalı kadro: 5953 sayılı Kanun kapsamında en az dört sigortalı çalışan, kart başvurusunun asgari eşiğidir.
- İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
- Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
- Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.
Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, sitenin teknik altyapısıyla doğrudan ilişkilidir . Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, siteyi yöneten ekip için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.
Sıkça Sorulan Sorular
Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak en az lise mezuniyetini arar ; bu nedenle lise mezunları da karta başvurabilir . Ancak Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi değerlendirir ; güçlü bir çalışma dosyası diploma kadar değerlidir.
Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak uzayıp kısalabilir.
Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?
Sınırlı koşullarla evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu yol açık değildir .
YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, yalnızca bu faaliyetle başvuru şartlarını karşılayamaz. Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri kart talep edebilir.
Kart için ne kadar ödenir?
Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini belirtir . Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça belirlenir ; dolayısıyla güncel bilgiyi başvuru sistemi veya resmî duyurulardan teyit etmelisiniz.
İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?
Gerekçe ortadan kalkınca yeniden başvuru yapılabilir . Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri tamamlanmadıkça kart düzenlenmez .
Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?
Alabilirler. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. Her iki kartta da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu istenir ; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.
Basın kartı; doğru türün seçilmesi, kişisel ve kurumsal şartların birlikte sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla alınabilen resmî bir gazeteci kimliğidir. Süreci başlatmadan önce sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygunluğunu , işvereninizin kurumsal şartlarını ve mesleki çalışma örneklerinizi kontrol etmeniz , ret riskini büyük ölçüde azaltır .
Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Kesin ve bağlayıcı bilgi için mutlaka İletişim Başkanlığının resmî kanallarını takip edin; bu rehberdeki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page